Vlaanderen exporteerde in 2014 voor 293,5 miljard euro aan goederen en diensten, het hoogste bedrag ooit. Het was daarmee goed voor 82,4 procent van de Belgische uitvoer. De export op lange afstand staat maar voor een klein deel van de afzet. Het belangrijkste deel wordt echter afgezet in Nederland, Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk.

Wereld is geen dorp
Ook al gaat de meeste export naar de buurlanden, het bewerken van die markten is echter geen evidentie. Er zijn niet alleen wettelijke verschillen, maar ook de culturele diversiteit mag niet worden onderschat. “Hoewel vaak het tegengestelde wordt gezegd, is de wereld nog altijd geen dorp”, zegt woordvoerder Bart Matheï van Flanders Investment & Trade (FIT).

 

Nederlanders komen zeer goed voorbereid aan de onderhandelingstafel – Bart Matheï

 

Culturele verschillen…
Nederlanders komen volgens FIT zeer goed voorbereid aan de onderhandelingstafel. Ze verwachten ook dat iedereen tijdens de vergadering zijn input levert. Achteraf nog iets proberen bedisselen, wordt er niet geapprecieerd. Fransen zijn dan weer gevoelig voor goede persoonlijke contacten die frequent en grondig worden onderhouden. Een lunchuitnodiging wordt door de Franse zakenpartners doorgaans op prijs gesteld. Maar gebruik geen te vertrouwelijke taal. Een ‘tu’ is enkel voorbehouden voor de heel goede vrienden.

…dichtbij…
In Duitsland geldt dan weer dat bij formele contacten het best blijvend gebruik wordt gemaakt van de familienaam, voorafgegaan door de titulatuur. “Verder is degelijke technische documentatie, stiptheid bij afspraken en een conservatieve kledingstijl er gewenst”, aldus Matheï.

…en verder weg
En wie het verderop zoekt: in Brazilië is het van belang om documentatie in het Portugees te hebben. “De meeste zakenlui spreken er enkel de eigen taal. Zelfs Engels zijn ze niet machtig. Hun land is groot genoeg om zich dat te kunnen permitteren.” In het Verre Oosten is het dan weer belangrijk dat we een ‘ja’ niet altijd mogen interpreteren zoals wij dat doen. Matheï legt uit: “Een ‘ja’ kan daar heel belangrijke nuances hebben. Het is belangrijk die te kunnen inschatten.”

 

In het Verre Oosten kan een ja veel nuances hebben – Bart Matheï

 

Trek Belgische referentiekader niet door
Verschillen zijn er altijd, ook voor wie een eigen bedrijf wil opzetten in het buitenland. “Een van de grootste valkuilen is dat je het Belgische referentiekader zou doortrekken naar de buitenlandse dochterfirma”, zegt Patrick Proost, manager Practice Tax bij SD Worx. “Zo mag je de sectoromschrijving uit België niet per definitie overnemen in het buitenland. Het is niet omdat je personeel in België onder de metaalsector valt, dat dit in bijvoorbeeld Spanje ook het geval is.”

Vergelijking loonkosten
Voorts moet je opletten met het vergelijken van loonkosten tussen de landen. “Zo is het in het Verenigd Koninkrijk gangbaar dat werkgevers voor hun werknemers een aanvullende medische verzekering afsluiten.” Meestal wordt die niet meegenomen in de loonvergelijkingen, maar moet wel betaald worden.

 

cultuur_verschil

 

Sociale zekerheid overal anders
De sociale zekerheid is in de diverse landen overigens heel anders georganiseerd. Zo kent Nederland enerzijds de volksverzekeringen, waarvan de premies begrepen zijn in de loonheffing, vergelijkbaar met wat we in België de bedrijfsvoorheffing noemen. Daarmee worden onder meer pensioenen en langdurige zorg betaald. Anderzijds zijn er de werknemersverzekeringen tegen ziekte, arbeidsongeschiktheid en werkloosheid en waarvan de premies uitsluitend door de werkgever worden gefinancierd.

 

In Duitsland is de grens tussen nauwgezet de regels opvolgen en stugheid zeer dun – Patrick Proost

 

Raak er maar wijs uit
In Frankrijk daarnaast, belopen de sociale zekerheidsbijdragen meer dan 40 procent bovenop het basisloon. Je moet er al een echte expert zijn om de loonafrekening te begrijpen. En in Duitsland worden de socialezekerheidsbijdragen geheven op een begrensd loon. Bovendien verschilt de manier waarop de lonen worden aangepast. In België worden ze automatisch geïndexeerd als de levensduurte stijgt, in andere landen is dat niet steeds het geval.

Flexibele landen?
Ook de manier van omgaan met het personeel en de overheid kan grondig variëren per land. In Frankrijk loopt alles wat meer archaïsch. Het is moeilijk om met onze zuiderburen strikte afspraken te maken, al geeft dit tegelijk de mogelijkheid om wat meer flexibel te zijn. Dat vergt tegelijkertijd natuurlijk ook meer flexibiliteit van de werkgever. In Duitsland daarentegen geldt die flexibiliteit niet. Daar wordt strikt uitgevoerd wat is afgesproken. Maar het is zeker niet makkelijker om mensen te werk te stellen. De lijn tussen nauwgezet de regels en afspraken opvolgen en stugheid is namelijk zeer dun.

Verschillen = rijkheid
Taal, gebruiken, wetgeving, loonsberekening zijn allemaal onderhevig aan culturele verschillen. Maar om daarvoor nieuwe markten links te laten liggen, is een beetje overdreven. Die culturele verschillen bieden net een enorme rijkheid en kansen voor wie er goed weet mee om te gaan.